Jak pracuję

Newsletter

Skutki Samotności - Objawy, Przyczyny i Leczenie


Samotność jest częstą przyczyną zgłaszania się pacjentów do gabinetu terapeutycznego. Zwykle w pierwszym momencie nie jest ona tak widoczna. Pacjenci opowiadają o swoim intensywnym życiu zawodowym, kolejnych projektach, wspólnych zajęciach sportowych ze znajomymi. Gdy przyglądamy się bliżej sytuacji widać wyraźnie, iż poza zobowiązaniami społecznymi (praca, treningi), trudno takiej osobie znaleźć wokół siebie kogoś, z kim chętnie i bez żadnych koniecznych spraw do załatwienia może się po prostu umówić na kawę, do kina, na rozmowę. Ludzi samotnych jest coraz więcej, niestety w tej grupie jest wileu ludzi młodych, ponieważ samotność nie jest przypisana jedynie starości.


Czym jest Samotność

Samotność to stan, w którym na różnych płaszczyznach życia człowiek doświadcza tego, że nie ma na kogo liczyć, że jest pozostawiony sam sobie, że nie ma z nikim pozytywnych realcji. Może być to stan krótkotrwały, związany z różnymi okolicznościami życiowymi lub trwający przez dłuższy czas. Bez względu na to, czy dana osoba żyje w rodzinie, związku, czy nie ma partnera, może czuć się opuszczona przez innych i samotna.

Najbardziej wyraźne dla danej osoby momenty samotności to zwykle święta, ważne wydarzenia w życiu (urodziny, rocznice, awanse, narodziny dzieci, różnego rodzaju utraty), czyli takie okoliczności, które zwykle ludzie przeżywają ze swoimi bliskimi. Czasami ludzie są samotni z powodu okolicznosci życiowych (choroba, emigracja, starość, śmierć partnera), czasami następuje to z powodu trudności emocjonalnych lub jest objawem poważniejszych problemów (np. depresji).

 

Objawy Samotności

Samotność może się przejawiać na różny sposób. Należy pamiętać, iż jest to stan subiektywny, czyli niezależny od tego, co de facto dzieje się w życiu danego człowieka. Osoby przeżywające samotność najczęściej zgłaszają:
  • brak obecności bliskich osób w ważnych momentach ich życia,
  • brak osoby, do której mogą się zwrócić po pomoc,
  • brak zainteresowania spędzaniem wspólnego czasu ze znajomymi,
  • poczucie niezrozumienia przez innych, braku zainteresowania, 
  • brak umiejętności nawiązywania bliskich emocjonalnei relacji z innymi,
  • zaniżoną samoocenę, 
  • obawę przed oceną innych osób, ośmieszeniem się w oczach innych,
  • nieufnośc wobec innych ludzi,
  • zachowania o charakterze silnej rywalizacji, zazdrości, kontroli i wykorzystywania innych ludzi do własnych celów,
  • sztywność, upór, brak elastyczności w kontaktach społecznych,
  • lęk przed nawiązywaniem bliskich relacji związany z obawą przed byciem skrzywdzonym,
  • poczucie samowystarczalności powiązane z przekonaniem po własnej wyższości, wyjątkowości,
  • tendencję do częstogo wchodzenia w konflikty z innymi, brak umiejętności przyjmowania krytyki, labilność emocjonalną, co powoduje rozluźnianie lub zrywanie więzi,
  • nadmierne okazywanie własnych słabości, chęć pozostawania pod opieką, kierowania, brak własnego zdania.

Skutki Samotności

  • Ze Strony innych Ludzi:
- rozluźnianie i zrywanie więzi, 
- niechęć ze strony innych osób,
- unikanie kontaktów z daną osobą,
  • Emocjonalne:
- poczucie chronicznego osamotnienia,
- ryzyko wystąpienia zaburzeń depresyjnych, lękowych,
- zaniżone poczucie własnej wartości, 
- zaniżone poczucie atrakcyjności społecznej. 


Powyższe objawy należą do poszczególnych rodzajów zaburzeń osobowości. Na ich podstawie można przewidywać konsekwencje samotności, której specyfika wpisana jest właśnie w styl funkcjonowania danej osoby. Dane działanie (lub jego brak) płynące z jednej strony pociąga za sobą konkretną odpowiedź emocjonalną lub określoną reakcję ze strony otoczenia. W ten sposób może napędzać się "błędne koło", co powoduje, iż w pewnym momencie trudno określić, co jest przyczyną, co skutkiem, a co objawem samotności.

 

Przyczyny i Leczenie Samotności

Przyczyn samotności może być wiele. Poczucie samotności może być objawem rozpoczynającego się epizodu depresyjnego, rodzaju osobowości (a w sytuacji natężenia objawów - zaburzenia osobowości), może wynikać z chandry, gorszego dnia, wahania hormonów lub okoliczności życiowych w danym momencie. Aby postawić odpowiednią diagnozę, trzeba dokładnie rozeznać się w sytuacji życiowej danej osoby, przede wszystkim by wykluczyć możliwość pojawienia się depresji.

Poczucie samotności, jeśli nie trwa dłogo, nie musi oznaczać, że dzieje się coś bardzo złego (temat ten zostanie niebawem rozwinięty w kolejnym artykule). Jeżeli samotność jest efektem stylu osobowości, to jeśli tylko dana osoba cierpi z tego powodu, psychoterapia jest sposobem na poszukanie przyczyn i odnalezienie możliwie jak najlepszego rozwiązania.