Jak pracuję

Newsletter

Leczenie Traumy - Objawy, Typy


Trauma (czyli nagły uraz psychiczny) jest to silne wydarzenie, pojawiające się w nieoczekiwany sposób, mogące powodować zaburzenia psychiczne lub somatyczne. Objawy traumy można podzielić na pięć grup:

Objawy Traumy

Objawy Poznawcze

  • trudności z koncentracją uwagi, 
  • łatwe rozpraszanie uwagi,
  • "dziury w pamięci" - w szczególności w odniesieniu do traumatycznych wydarzeń,
  • brak pamięci pewnych aspektów traumatycznego wydarzenia,
  • dezorientacja – w odniesieniu do czasu, przestrzeni, kierunku ruchu,
  • "flashbacki", które powodują, że masz poczucie ponownego przeżywania wypadku,
  • postawa „Wszystko jest w porządku”,
  • postrzeganie przyszłości przez pryzmat traumy,
  • obsesyjne myślenie o wypadku,
  • intruzywne obrazy związane z traumatycznym wydarzeniem, np. nie możesz przestać go sobie ,
  • wyobrażać,
  • poczucie dezorientacji lub fragmentacji,
  • poczucie, że ktoś może kontrolować moje myśli,
  • wszystko wydaje się obciążające lub przerastające możliwości.

Objawy Somatyczne

  • zaburzony rytm snu (bezsenność lub nadmierna senność),
  • letarg, wyczerpanie, chroniczne zmęczenie,
  • nadmiar energii (nadpobudliwość),
  • niezdolność do czucia ciężaru ciała, poczucie bycia na zewnątrz siebie,
  • poczucie fizycznej ciężkości, ociężałości,
  • nudności lub wymioty,
  • bóle żołądka,
  • uczucie zbytniego„naładowania”, naelektryzowania w ciele,
  • chroniczny ból,
  • zawroty głowy,
  • nadwrażliwość na dźwięki lub światło,
  • poczucie, że moje ciało jest słabe,
  • kołatanie serca, szybki lub nieregularny rytm serca,
  • odrętwienie, znieczulenie uczuć i zmysłów,
  • kłopoty z żołądkiem, nudności, napięcia,
  • zmiany ciepłoty ciała – chłód lub fale gorąca,
  • zwiększona częstotliwość oddawania moczu.

Objawy Emocjonalne

  • poczucie bezradności, bezsilności,
  • poczucie braku kontroli,
  • poczucie bycia zamrożonym, sparaliżowanym, znieruchomiałym,
  • powtarzające się sny związane z traumatycznym wydarzeniem,
  • koszmary nocne lub nagłe budzenie się w silnym lęku,
  • skrajne zmiany nastroju,
  • wybuchy gniewu lub wściekłości,
  • przesadna ostrożność,
  • lęk przed byciem obserwowanym lub śledzonym,
  • częste wpadanie w reakcję przestrachu,
  • poczucie przytłoczenia,
  • poczucie bycia przegranym, nieodpowiednim, niezdolnym do zrobienia czegokolwiek,
  • chęć ucieczki lub fantazje na ten temat,
  • poczucie odcięcia, zagubienia, nieobecności,
  • ataki paniki,
  • niepokój, 
  • wstyd, 
  • samokrytyka lub obwinianie samego siebie,
  • niezdolność do radzenia sobie z normalnym stresem,
  • zawężenie, przytłumienie, poczucie zamknięcia,
  • małe lub brak poczucia możliwości wyboru,
  • brak zainteresowań w życiu,
  • nadmierne zamartwianie się,
  • nagła lękliwość bez żadnej widocznej przyczyny,
  • obawa, że zdarzy się niebezpieczna sytuacja,
  • niekontrolowane wybuchy gniewu,
  • chęć krzywdzenia siebie lub innych,
  • lęk przed byciem samemu,
  • lęk przed opuszczeniem domu lub znajomego terenu,
  • brak poczucia, że istnieje jakaś przyszłość,
  • postawa „Wszystko jest w porządku”,
  • depresja,
  • roztrzęsienie,
  • poczucie bycia martwym albo przebywania na ziemi niczyjej,
  • łatwość urażenia własnych uczuć,
  • drażliwość, przesadzone reakcje,
  • fatalizm, poczucie, że stanie się coś złego,
  • niespokojność,
  • trudności w podejmowaniu decyzji,
  • poczucie winy, żalu, wstydu,
  • poczucie bezwartościowości, nieadekwatności,
  • poczucie, że moje życie jest wciąż zagrożone,
  • poczucie bycia atakowanym lub w niebezpieczeństwie,
  • zalanie emocjami (niezdolność do kontroli emocji),
  • poczucie przerażenia jako świadka traumatycznego zdarzenia,
  • poczucie, że moje życie jest w niebezpieczeństwie od czasu wypadku,
  • myśli samobójcze.

Objawy Behawioralne

  • skłonność do wypadków,
  • gubienie rzeczy osobistych, takich jak klucze, okulary, 
  • trudności w orientacji czasowej, spóźnianie się na umówione spotkania,
  • trudności w orientacji w przestrzeni, np. potykanie się o coś, wpadanie na coś,
  • unikanie bodźców uruchamiających lub skojarzeń z wydarzeniem, np. lęk przed jazdą po autostradzie,
  • obsesyjne wracanie do wydarzenia, ciągłe opowiadanie o nim,
  • rozregulowane nawyki żywieniowe (objadanie się, unikanie jedzenia),
  • nadmierna czujność lub bycie „w pogotowiu”,
  • utrata zainteresowania seksem,
  • płaczliwość lub niezdolność do płaczu,
  • utrata kreatywności,
  • apatia, brak energii do życia,
  • trudność w rozpoczynaniu projektów lub zaczynanie wielu projektów i niekończenie ich,
  • kompulsywne, wielokrotne sprawdzanie wszystkiego,
  • odreagowywanie, rzucanie przedmiotami, krzyczenie, 
  • zwiększony pośpiech.

Objawy Społeczne

  • izolacja społeczna,
  • brak zaufania,
  • ogólny lęk w sytuacjach społecznych podobnych do traumy lub złość na innych, np. przekonanie, że wszyscy kierowcy jeżdżą niebezpiecznie,
  • zaburzone związki z ludźmi,
  • alienacja, przekonanie, że nikt mnie nie rozumie,
  • nawiązywanie więzi z innymi na gruncie traumy,
  • lęk przed przebywaniem z innymi,,
  • trudności w nawiązywaniu kontaktu z innymi, w poczuciu bliskości z innymi.


Typy Traumy

Trauma typu I - jest wynikiem nagłego, niespodziewanego i krótkotrwałego wydarzenia zagrażającego życiu, np.:

  • nagła śmierć bliskiej osoby,
  • poronienia, 
  • wypadki komunikacyjne (katastrofy lotniczne, wypadki samochodowe, kolejowe), 
  • napady, 
  • gwałty, 
  • klęski żywiołowe (huragany, powodzie, lawiny).

Trauma typu II - sytuacje związane z długotrwałymi i powtarzającymi się udrękami, np.:

  • okoliczności związane z wojną (niewola, wypędzenie, tortury), 
  • bycie zakładnikiem,
  • przemoc w rodzinie, 
  • nadużycia seksualne, 
  • mobbing, 
  • alkoholizm, 
  • wieloletnie procesy.


Konsekwencje Traumy - Zespół Stresu Pourazowego

W efekcie traumatycznego przeżycia, bardzo często u pacjentów można zaobserwować:

Zespół stresu pourazowego (zaburzenia stresowe pourazowe, PTSD), czyli specyficzny rodzaj zaburzenia lękowego, który manifestuje się opisanymi powyżej objawami i występuje nawet po kilku latach od wystąpienia traumatycznego wydarzenia.

Zespół wtórnego stresu pourazowego - który objawia się w bardzo podobny sposób do PTDS i dotyczy osób, które z racji swojej pracy mają kontakt z traumatycznymi dla innych ludzi wydarzeniami (np. wśród policjantów, lekarzy pogotowia, ratowników medycznych czy strażaków).


Leczenie Traumy

Leczenie traumy polega na przepracowaniu myśli, uczuć, wyobrażeń dotyczących przeżytej traumatycznej sytuacji. Bardzo często rokowania zależą od czasu, w jakim osoba zgłosi się po pomoc (im dłużej zwleka, tym większe spustoszenie trauma powoduje w jej życiu). Dzieci, ale także i dorośli, mają problem w mówieniu wprost o tym, co tragicznego zdarzyło się w ich życiu, potrzeba zatem więcej czasu i swobodnej przestrzeni na to, aby osoba sama w odpowienim dla niej czasie zaczęła mówić o tym, co ją spotkało. Dobrą metodą w leczeniu traumy jest praca projekcyjna (z metaforą), gdyż w ten sposób można opowiadać o traumie nie wprost, używając porównań, symboli, co (zwłaszcza u młodszych pacjentów) osłabia u pacjenta lęk i powoduje, że może się on coraz bardziej otworzyć na udzielaną mu pomoc.

..........................................................................................................................................................
Jeśli na podstawie wyżej opisanych objawów rozpoznajesz u siebie, u swojego dziecka lub u innej bliskiej osoby objawy traumy - umów się na konsultację, postaram sie pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.