Jak pracuję

Newsletter

Zaburzenia Osobowości - Leczenie Zaburzeń Osobowości

Zaburzenia osobowości to głęboko osadzone, trwałe wzorce wpływające niekorzystnie na sposób funkcjonowania Przejawiają się zwykle w takich obszarach, jak: afektywność, kontrola zachowań impulsywnych, styl myślenia i przeżywania, relacje z innymi osobami. Zwykle pojawiają się w okresie dzieciństwa lub adolescencji i trwają w okresie dorosłości. Przez długi czas utrudniają funkcjonowanie oraz relacje z innymi ludźmi, powodują subiektywne uczucie dyskomfortu i prowadzą do pogorszenia życia społecznego i zawodowego.

Rodzaje zaburzeń osobowości i ich objawy:

Osobowość paranoiczna charakteryzuje się:
  • ogólnym chłodem emocjonalnym,
  • wycofaniem z kontaktów z innymi ludźmi,
  • nadmierną podejrzliwością,
  • wrażliwością na lekceważenie i krytykę,
  • niezdolnością do wybaczania,
  • nieufnością,
  • poczuciem krzywdy,
  • zazdrością,
  • nadwrażliwością na krytykę,
  • mściwością,
  • przepełnieniem złością,
  • niezachwianymi przekonaniami,
  • samowystarczalnością,
  • zazwyczaj brakiem poczucia humoru,
  • ostrożnością,
  • zadufaniem,
  • przekonaniem o własnej wyższości,
  • usprawiedliwianiem samego siebie.
Osobowość schizoidalna to ogólne:
  • wycofywanie się z kontaktów społecznych,
  • izolowanie się od innych,
  • brak zdolności do tworzenia bliskich związków emocjonalnych,
  • znaczne trudności w wyrażaniu własnej wrażliwości, co jest przyczyną chłodu i dystansu uczuciowego,
  • często uczucie osamotnione i braku zrozumienia przez innych,
  • podejrzliwość,
  • trudności z odczuwaniem i przeżywaniem przyjemności,
  • zazwyczaj samotne działania,
  • życie w świecie marzeń i fantazji,
  • ambicja,
  • skłonność do introspekcji,
  • skłonność do ekscentryzmu,
  • obojętność na wygłaszaną wobec nich pochwałę lub krytykę.
Osobowość impulsywna przejawia się w:
  • tendencji do zachowań gwałtownych z jednoczesnym brakiem przewidywania ich konsekwencji,
  • emocjonalnej niestabilności,
  • wybuchach gwałtownych zachowań,
  • niestabilnym kapryśnym nastroju,
  • oczekiwaniu natychmiastowej gratyfikacji,
  • tendencji do wchodzenia w konflikty zwłaszcza, gdy impulsywne działania zostały przez kogoś skrytykowane,
  • braku umiejętności kontroli działań impulsywnych,
  • wysokim napięciu wewnętrznym i towarzyszącej mu gonitwie myśli,
  • nienawiści,
  • wrogiej postawie wobec innych,
  • chęci odreagowania na innych.
Osobowość borderline znana jest z wszechogarniającej niestabilności – myśli, uczuć, zachowań, związków interpersonalnych, obrazu siebie, postrzegania rzeczywistości i innych ludzi. Główne jej cechy to:
  • brak stałości wyrażająca się najczęściej jako oscylacja pomiędzy idealizacją a dewaluacją występująca z dużym natężeniem i tendencją do szybkiej zmiany,
  • lęk przed odrzuceniem oraz zachowania mające na celu uniknięcie odrzucenia,
  • chroniczne uczucie pustki,
  • zachowania autoagresywne, czyli gesty lub groźby samobójcze, tendencje do samookaleczania,
  • chwiejność emocjonalna,
  • zachowania impulsywne, takie jak wydawanie pieniędzy, przygodne kontakty seksualne, nadużywanie środków psychoaktywnych, lekkomyślne prowadzenie pojazdów.
Osobowość borderline może współwystępować z innymi zaburzeniami, np. zaburzeniami lękowymi, zaburzeniami afektywnymi, zaburzeniami odżywania oraz zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi.

Osobowość histrioniczna wiąże się ściśle z:
  • reagowaniem emocjonalnym i sposobem zachowania naznaczonym teatralnością,
  • silną tendencją do zwracania na siebie uwagi,
  • prowokacyjną seksualnością,
  • koncentracją na atrakcyjności fizycznej służącą zwracaniu na siebie uwagi,
  • niedostosowana uwodzicielskością,
  • potrzebą bycia w centrum uwagi przy jednoczesnym braku poczucia komfortu gdy potrzeba ta nie jest zaspokajana,
  • sugestywnością,
  • szybko zmieniającymi się płytkimi emocjami,
  • wypowiedziami nadmiernie impresjonistyczne i pozbawionymi szczegółów,
  • nadinterpretacją związków, uważaniem relacji za bardziej intymne niż są w rzeczywistości.
Osobowość narcystyczna to występująca silna potrzeba bycia podziwianym, powiązana z brakiem empatii i niezdolnością do przyjęcia innej perspektywy. Osoby narcystyczne zwykle:
  • wyolbrzymiają swoje osiągnięcia i talenty,
  • oczekują nadmiernego podziwu ze strony innych ludzi,
  • są przekonane o swojej wyjątkowości, w związku z czym uważają, że mogą wchodzić w relacje jedynie z innymi wyjątkowymi ludźmi lub instytucjami,
  • mają tendencję do wykorzystywania innych do swoich celów,
  • często są zazdrosne o innych lub mają przekonanie, że inni im zazdroszczą,
  • wykazują się arogancją i wyniosłymi zachowaniami lub postawami.
Osobowość obsesyjno-kompulsywna zdominowana jest przez:
  • nadmierny perfekcjonizm,
  • dbałość o czystość i porządek,
  • kontrolę umysłową w relacjach interpersonalnych przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu elastyczności, otwartości i efektywności,
  • przywiązywanie dużej wagi do szczegółów, regulaminów,
  • wygórowane i ściśle określone standardy, przez co często nie mogą ukończyć powierzonych zadań,
  • skrupulatność,
  • sztywność,
  • upór,
  • małą elastyczność wobec kwestii moralnych, etycznych, religijnych,
  • skąpstwo wobec siebie i innych,
  • odczuwanie natarczywych i niechcianych impulsów.
Osobowość unikająca – głównym jej objawem jest zaniżona samoocena i związane z nią unikanie, mimo pragnienia, wchodzenia w relacje z innymi ludźmi i sytuacje społeczne, przy jednoczesnym przeżywaniu cierpienia z tego powodu. Pacjenci z taką osobowością:
  • unikają działalności zawodowej, wymagającej kontaktów z innymi ludźmi,
  • wykazują niechęć do wiązania się z innymi,
  • są powściągliwe w intymnych związkach,
  • odczuwają niechęć do podejmowania osobistego ryzyka.
Podstawą zachowań unikających w powyższych sytuacjach jest poczucie własnej nieatrakcyjności i ciągła obawa przed krytyką, odrzuceniem i dezaprobatą.

Osobowość zależna – to taka, w której występuje:
  • przesadna potrzeba bycia pod opieką,
  • niechęć do samodzielnego podejmowania decyzji,
  • duża potrzeba przerzucenia odpowiedzialności na innych prowadząca do zachowań nacechowanych uległością i strachem przed popełnieniem błędu i odrzuceniem,
  • preferowana bierność przejawiająca się poprzez niechęć do stawiania wymagań osobom, od których jest się zależnym,
  • niezdolność do zaopiekowania się sobą,
  • nadmierne poszukiwanie wsparcia i nowych związków, w których można uzyskać wsparcie,
  • nierealistyczne zaabsorbowanie lękami przed byciem pozbawionym opieki.

Leczenie Zaburzeń Osobowości

Typ osobowości zwykle pozostaje niezmienny, jednak za pomocą psychoterapii można złagodzić te cechy, które wpływają niekorzystnie na daną osobę i jej funkcjonowanie wśród innych ludzi. Dlatego jeśli zauważasz u siebie któreś z wyżej opisanych cech, które przeszkadzają Ci w codziennym funkcjonowaniu lub identyfikujesz się z jednym z powyższych rodzajów osobowości i chciałbyś coś zmienić w swoim życiu, zapraszam na konsultacje.
Top: Leczenie zaburzeń osobowości