Osobowość Zależna Leczenie Objawy Zaburzenia

Zdjęcie
Dodano dnia 17.09.2015

Osobowość zależna (asteniczne zaburzenie osobowości, zaburzenie lękowo-obawowe) wiąże się z ciągłą potrzebą bycia zaopiekowanym, obawą przed wyrażeniem własnego zdania związaną z lękiem przed opuszczeniem przez ważne osoby. Cechy, zachowania osobowości zależnej pojawiają się nie tylko w relacji z daną szczególną osobą, o której uwagę i uznanie zabiega osoba zależna, ale są także zauważalne w różnych obszarach życia.


Objawy Osobowości Zależnej


Kryteria Diagnostyczne ICD-10

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) umieszcza osobowość zależną w grupie F60.7 klasyfikacji ICD-10. Do rozpoznania zaburzenia spełnione muszą być co najmniej trzy spośród poniższych warunków:

  • pozwalanie innym na przejmowanie odpowiedzialności za swoje decyzje,
  • podporządkowywanie potrzeb potrzebom innych,
  • niechęć do stawiania wymagań osobom, od których jest się zależnym
  • obawa przed niezdolnością do zatroszczenia się o siebie wynikająca z osamotnienia, powodujące dyskomfort,
  • obawa przed opuszczeniem,
  • ograniczona zdolność podejmowania decyzji bez radzenia się innych.


Kryteria Diagnostyczne DSM-IV

  • trudność podejmowania codziennych decyzji bez ciągłych rad i wsparcia ze strony innych,
  • potrzeba, żeby inni brali na siebie odpowiedzialność za większość istotnych sfer naszego życia,
  • trudności w wyrażaniu niezadowolenia z innych spowodowane obawą przed utratą wsparcia lub aprobaty,
  • trudności w inicjowaniu projektów lub robieniu czegoś samemu, wynikające raczej z braku zaufania do własnych sądów lub zdolności, niż z braku motywacji czy energii,
  • nadmierne starania w celu uzyskania wsparcia psychicznego ze strony innych, prowadzące do ofiar polegających na robieniu rzeczy nieprzyjemnych,
  • poczucie niewygody lub bezradności, kiedy jest się samemu, wynikające z wyolbrzymionych obaw co do bycia zdolnym do zaopiekowania się samym sobą,
  • gwałtowne poszukiwanie nowych związków jako źródeł opieki i wsparcia, gdy bliskie związki się kończą,
  • nierealistyczne zaabsorbowanie lękami przed byciem pozbawionym opieki (of being left to take care of himself or herself).

 

Specyfika Zaburzenia Osobowości Zależnej


Osoba z osobowością zależną przeżywa poważne wewnętrzne dylematy związane z poczuciem lojalności wobec danej osoby (najczęściej tą osobą jest matka). Są to pacjenci mający silną więź z rodziną pochodzenia (matką, ojcem, rodzeństwem), a problemy pojawiają się, gdy dochodzi do sytuacji, w której czują, że muszą wybierać pomiędzy rodziną, a partnerem, pracą, zainteresowaniami, zadbaniem o własne interesy. Osoby zależne boją się, że jeśli wyrażą swoje zdanie (inne niż stanowisko rodziny), zostaną skazane na porzucenie, którego bardzo nie chcą. Te wewnętrzne konflikty bardzo często prowadzą do powstania objawów nerwicowych lub depresyjnych, gdyż dochodzi do tłumienia emocji związanych z dwoma (lub kilkoma) bardzo ważnymi obszarami życia, w których osoba zależna chciałaby odnieść taką samą satysfakcję, a które często są przeciwstawne.

Osoby zależne przedstawiają sytuacje, z którymi mają problem jako niemożliwe do rozwiązania. Próbują sięgać porady innych osób, jednak gdy spotykają się ze stanowiskiem innym od stanowiska rodziny, trudno im czerpać z takiej pomocy, a doradcę zaczynają traktować jako niesprzyjającego, nierozumiejącego, czasem nawet wrogiego. Trudno im wyobrazić sobie, że mogą być samodzielnymi osobami i nadal mieć bliskie więzi z rodziną. Dla nich zadowolenie w relacjach oznacza bezwarunkowe posłuszeństwo. Sami tak funkcjonują i oczekują takiego podejścia od innych osób. Osoby zależne potrafią skonfiktować się (najczęściej nie wprost, nie w bezpośredniej konfrontacji) z wieloma innymi osobami, aby tylko uzyskać aprobatę rodziny (mamy). W ten sposób często cierpią na tym nie tylko one same, ale także ich mężowie, żony, partnerzy, przyjaciele, którzy jasno i konkretnie wyrażają i bronią swojego zdania.

W relacje z innymi ludźmi osoby zależne często wchodzą w sposób bezkrytycznie zgadzający się na wszelkie propozycje, oczekują, że to inni wezmą odpowiedzialność za to, co jest z nimi związane. Trudno im wyrazić swoje zdanie, sprzeciwić się, zwłaszcza gdy sytuacja dotyczy szefa, autorytetu, osoby silnej, dominującej, mającej jakiegoś rodzaju przewagę (władzę).

Osoby zależne taką postawę prezentują na zewnątrz, jednak w środku często pojawia się w niech wiele agresji i złości wobec siebie (związanych z brakiem umiejętności wyrażania własnego zdania) i na innych (często czują się zawładnięci, osaczeni lub bardzo bronią obrazu ważnych osób). Zależność przybiera u nich także cechy biernej agresji i zachowań autoagresywnych. Osoby zależne często sabotują swoje związki, własne pragnienia i potrzeby, jak również nie pozwalają na swobodę innym, gdyż przeżywają ją jako zagrożenie (osoba nieskontrolowana może robić co chce, np. odejść, zrezygnować z relacji, odrzucić).


Osobowość Zależna Leczenie

Pacjenci zależni zgłaszają się po pomoc zwykle w momencie, gdy dopadają ich objawy lękowe, depresyjne lub gdy czują, że mogą starcić bliską osobę (matkę lub partnera). Jeśli chodzi o związek, to często są to już takie momenty, gdy partner nie wytrzymuje zależności i wpływu rodziny na związek, gdy dochodzi do ostrych kłótni, gdy coraz częściej pojawia się myśl o rozwodzie. Pacjenci zależni nie potrafią dostrzec tego, że mogą i powinni być autonomiczni, samodzielni. Kontrolujący wpływ rodziny przeżywają jako coś normalnego, fakt, że zmieniają wcześniejsze ustalenia na rzecz spełniania oczekiwań rodziny pochodzenia nie budzi w nich większego sprzeciwu.

Psychoterapia osobowości zależnej polega w dużej mierze na uświadomieniu pacjentowi tego, że może mieć własne zdanie, potrzeby, pragnienia, które może realizować i co ważne, że inni powinni szanować tę odrębność. Jest to długa nauka, gdyż pacjenci boją się, że wejdą w relację terapeutyczną, która ich uzależni podobnie jak rodzina, a jednocześnie pragną, aby ktoś za nich decydował. W takim procesie wiele zależy od sposobu pracy terapeuty, który jednocześnie musi być czuły, wspierający, ale także konfronujący i pokazujący tę nieakceptowaną część pacjenta po to, aby ten mógł zobaczyć, że może pomieścić w sobie dwa obszary (czułości i agresji) i może z nich konstruktywnie i satysfakcjonująco korzystać.

.........................................................................................................................................................

Jeśli na podstawie wyżej opisanych objawów rozpoznajesz u siebie cechy osobowości zależnej, często przeżywasz konflikt lojalności, dopytujesz innych o zdanie i zachwujesz się tak, jak oczekują od Ciebie inni - umów się na konsultację, postaram sie jak najlepiej pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.

 

Dodaj własną opinię
Zaloguj się aby dodać opinię