Osobowość Anankastyczna Leczenie i Objawy

Zdjęcie
Dodano dnia 14.09.2015

Osobowość obsesyjno-kompulsywna (osobowość anankastyczna, anankastyczne zaburzenie osobowości) łączy się głównie z przesadną dbałością o przestrzeganie zasad, porządku, norm, perfekcjonizmem co powoduje nadmierną kontrolę nie tylko siebie, ale także innych ludzi.


Kryteria Diagnostyczne czyli Objawy Osobowości Anankastycznej

Kryteria Diagnostyczne ICD-10

WHO czyli Światowa Organizacja Zdrowia umieszcza anankastyczne zaburzenie osobowości w grupie F60.5 klasyfikacji ICD-10. Do rozpoznania zaburzenia spełnione muszą być co najmniej trzy spośród poniższych warunków:

  • nadmiar wątpliwości i ostrożności,
  • pochłonięcie przez szczegóły, regulaminy, inwentaryzowanie, porządkowanie, organizowanie lub schematy postępowania,
  • perfekcjonizm (przeszkadza w wypełnianiu zadań),
  • nadmierna sumienność z zaniedbaniem przyjemności i relacji interpersonalnych,
  • pedanteria, uległość wobec konwencji społecznych,
  • sztywność i upór,
  • irracjonalne sądzenie, że inni dokładnie podporządkują swe działania sposobom działania pacjenta lub nieracjonalna niechęć do przyzwalania innym na działanie,
  • natarczywe, niechciane myśli i impulsy.


Kryteria Diagnostyczne DSM-IV

  • zaabsorbowanie szczegółami, regułami, porządkiem, organizacją lub harmonogramami do stopnia, w którym tracony jest podstawowy sens działalności,
  • okazywanie perfekcjonizmu kolidującego z finalizowaniem zadań (np. niezdolność do dokończenia projektu, ponieważ nie zostały spełnione nasze wygórowane i ścisłe standardy),
  • nadmierne poświęcenie się pracy i wydajności ze szkodą dla wolnego czasu oraz przyjaźni, które nie jest spowodowane oczywistą koniecznością ekonomiczną,
  • zbytnia sumienność, skrupulatność i mała elastyczność w kwestiach moralnych, etycznych oraz dotyczących wartości, niewynikająca z kulturowej czy religijnej tożsamości,
  • niezdolność do wyrzucania zużytych lub bezwartościowych przedmiotów, nawet jeżeli nie mają wartości sentymentalnej,
  • niechęć do delegowania zadań lub pracy na innych, jeśli nie poddadzą się w pełni narzuconym przez nas sposobom ich wykonania,
  • skąpy styl wydawania pieniędzy na siebie i na innych; pieniądze są postrzegane jako dobro, które ma być gromadzone z myślą o przyszłych katastrofach,
  • okazywanie sztywności i uporu.


Specyfika Osobowości Obsesyjno-Kompylsywnej


Osoby z osobowością anankastyczną są bardzo skrupulatne, przywiązujące uwagę do każdego, najmniejszego nawet szczegółu. W niektórych sytuacjach, wykonywanych zawodach takie cechy bywają pożądane, o ile nie zaburzają rytmu pracy całego zespołu, nie wpływają negatywnie na rozwój wydarzeń. Dążenie do perfekcjonizmu, nadmierna skrupulatność, tendencja do zbytniego analizowania szczegółów, popadanie w skrajne wątpliwości - te cechy powodują, że osoby anankastyczne tracą w oczach zwierzchników i współpracowników, gdyż zdecydowanie spowalniają pracę zespołu, objniżają wydajność, nie są skłonne do koniecznych kompromisów.

Sztywność, brak elastyczności w przestrzeganiu zasad moralnych, społecznych mogą powodować, że inni odsuwają się od takiej osoby, gdyż zbyt wiele spraw, także tych, w których można sobie pozwolić na luz, bierze na poważnie (anankasta sam jest sztywny i tego też oczekuje od innych). W relacjach z innymi lubią mieć wszystko dookreślone, wyjaśnione, sprecyzowane, nie chcą pozwolić na margines niedopowiedzenia, co często bywa męczące, ale także może prowokowac odrzucenie (inni ludzie mogą się obawiać tak dokładnego nazwania, precyzowania relacji).

Skrupulatność osoby z osobowością anankastyczną rozciąga się na wszystkie obszary życia. Pacjenci z tą osobowością mają tendencję do zbieractwa, nie wyrzucają niepotrzebnych już rzeczy, nawet jeśli one są zużyte, nie przedstawiają większej wartości emocjonalnej. Podobnie dzieje się z ich życiem wewnętrznym, ciągle rozpamiętują minione zdarzenia (zwłaszcza jeśli dla nich były one negatywne), nie chcą w tej kwestii odpuścić, jakby ta pamięć nadawała im energii do dalszego działania. Pacjenci anankastyczni często nie mają problemów finansowych, gdyż szczegółowo planują wydatki, mają dużą potrzebę oszczędzania, nie wydają pieniędzy na zbyteczne rzeczy. Trudno im w ten sposób sprawiać przyjemność sobie lub innym, bliskim osobom.

Osoby anankastyczne mają problem z wypracowaniem sobie obszaru do odpoczynku. Mają potrzebę ciągłego zajmowania się sprawami zawodowymi, domowymi. Wyszukują coraz to nowe przestrzenie,w których jeszcze jest tyle do zrobienia. Często bywają przez to wyczerpane, i fizycznie i psychicznie, jednak dominują tutaj ich perfekcjonizm i silna potrzeba osobistego kontrolowania rzeczywistości. Pacjenci anankastyczni są przekonani, że nikt nie zrobi danych czynności lepiej niż oni sami. Nie są skłonni do zostawienia pola decyzyjnego innym. To powoduje, że mogą być często wykorzystywani przez innych.


Osobowość Anankastyczna Leczenie


Pacjenci anankastyczni cierpią z tego powodu, że czują się nierozumiani odrzucami przez innych ludzi. Bywa też tak, że trafiają do specjalisty nie widząc żadnego problemu w sposobie własnego zachowania, w relacjach z innymi, ale pojawiają się u nich objawy lękowe, depresyjne lub natręctwa, które de facto wskazują na to, że dzieje się w ich życiu emocjonalnym coś niepokojącego. Pacjenci anankastyczni szybko dostosowują się do zasad i wymogów formalnych terapii, jednak poprzez konstrukcję osobowości mają znaczne problemy z bliskością w relacji. Stąd często po kilku miesiącach regularnych sesji pojawia się silna porzeba uzyskania zmiany, albo też sami nie wiedzą po co przychodzą, co chcą uzyskać przez terapię. Im dłużej trwa relacja terapeutyczna, tym bardziej widać, jak te osoby potrzebują więzi i jak (poprzez nieświadome mechanizmy związane z konstrukcją osobowości) trudno im wprost ją osiągnąć. Często gdy ma miejsce przerwa w terapii dopiero widać, jak zależy im na kontakcie i jak potrzebują zmian w obszarze emocji, które przychodzą w ich sytuacji bardzo powoli, ale w sposób w miare trwały.

...........................................................................................................................................................

Jeśli na podstawie wyżej opisanych objawów rozpoznajesz u siebie cechy osobowości obsesyjno-kompylsywnej, sam dostrzegasz u siebie (lub inni zauważają) sztywność, silne przywiązanie do szczegółów, tendencje do perfekcjonizmu, bardzo wysokie wymagania względem siebie i innych - umów się na konsultację, postaram sie jak najlepiej pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.

Dodaj własną opinię
Zaloguj się aby dodać opinię