Osobowość Histrioniczna - Zaburzenia osobowości, Objawy i Leczenie

Zdjęcie
Dodano dnia 17.06.2015

Osobowość histrioniczna (lub histeryczna) to przede wszystkim teatralność, nadmierna seksualność. Istnieją dwa diagnostyczne kryteria, według których można ocenić występowanie osobowości histrionicznej:

  • klasyfikacja ICD-10
  • klasyfikacja DSM-IV.


Osobowość Histrioniczna - Objawy



Kryteria Diagnostyczne ICD-10


WHO (czyli Światowa Organizacja Zdrowia) umieszcza zaburzenia osobowości w grupie F60.4 klasyfikacji ICD-10

Do rozpoznania zaburzenia muszą być spełnione co najmniej trzy poniższe kryteria:

  • niestosowna uwodzicielskość,
  • koncentracja na atrakcyjności fizycznej,
  • teatralność,
  • sugestywność,
  • płytka uczuciowość,
  • poszukiwanie docenienia (bycie w centrum).


Kryteria Diagnostyczne DSM-IV

  • brak poczucia komfortu w sytuacjach, w których nie jest się w centrum uwagi,
  • interakcje z innymi charakteryzujące się często niestosownym kuszeniem erotycznym (inappropriate sexually seductive) lub zachowaniami prowokacyjnymi,
  • przejawianie szybko się zmieniających i płytkich emocji,
  • konsekwentne wykorzystywanie wyglądu fizycznego do zwracania na siebie uwagi innych,
  • styl wypowiedzi nadmiernie impresjonistyczny i pozbawiony szczegółów,
  • samokreowanie się (self-dramatization), teatralność, wyolbrzymianie ekspresji emocji,
  • podatność na sugestie, czyli łatwe uleganie wpływom innych lub okoliczności,
  • uważanie związków za bardziej intymne, niż są one w rzeczywistościnośc oraz potrzeba bycia w centrum uwagi.


Specyfika Osobowości Histrionicznej

Częstym objawem osobowości histrionicznej jest zadmierne zwracanie uwagi na aspekt seksualny w relacjach. Osoby takie koncentruja się na własnej atrakcyjności (lub jej braku), rywalizacji z innymi osobamitej samej płci o względy partnera (partnerki), wchodzeniu w trójkątne relacje (liczne romanse), fantazjowaniu o niedostępnych obiektach swoich uczuć. Podkreślają swoją seksualność, czasami w sposób nieadekwatny, przez co bywają postrzegane przez innych jako niezrównoważone lub chłodne emocjonalnie (tzw. przesadzona seksualnośc lub jej zaprzeczenie). Są bardzo barwne w kontakcie, potrafią uwodzić innych na różnych płaszczyznach życia, np. swoją inteligencją, zainteresowaniami, zdolnościami.

Budują w krótkim czasie pozornie bliskie relacje z innymi, jednak w dużej mierze oparte są one na płytkiej i zmiennej emocjonalności. Niewiele potrzeba, aby osoba z osobowością histrioniczną zmieniła zdanie na temat partnera pod wpływem innych osób lub sytuacji, co powoduje, że w relacji trudno o stałość uczuć. Są często wybuchowe, impulsywne, testują granice psychiczne innych osób, sprawdzając w ten sposób, czy innym na nich zależy. Zachowując się w ten sposób w rezultacie prowokują odrzucenie, które przez długi czas rozpamiętują. Gdy zostaną urażone ich uczucia, potrafią szybko kogoś znienawidzić, zdolne są do mściwości. Bywa, że dzieje się tak na płaszczyźnie wyobrażeniowej, gdyż osoby z osobowością histrioniczną mają tendencje do przeżywania relacji jako bardziej intymne niż są w rzeczywistości. To powoduje, że zanim jeszcze realnie rozpoczną jakiś związek, w ich wyobrażeniach maluje się juz scenariusz, który zaczynają rozgrywać w działaniu, przy czym druga strona nie wie, w jakiej roli została obsadzona.

Ich teatralność i barwność opowiadań powoduje, że są także bardzo skuteczne w manipulowaniu faktami, niedopowiedzeniach, fałszowaniu rzeczywistości. Dzieje się tak czasami z tego powodu, aby opowieść wyglądała na bardziej atrakcyjną, przez co wartości nabiera także osoba opowiadająca. Szukają w ten sposób potwierdzenia słyszności własnego zdania, a gdy to otrzymają, często w pogardliwy sposób traktują słychaczy, gdyż mają wewnętrzne przekonanie, że udało im się oszukać innych, że inni są zbyt słabi aby rozszyfrować prawdę.

Powyższe cechy to nic innego, jak wewnętrzne obrony przed poznaniem swojego prawdziwego ja, które mogłoby się było okazać mniej interesujące, niż ich kolorowe opowieści. Osoba histrioniczna boi się, że gdy inni poznają prawdę o niej, nie będą zainteresowani podtrzymywaniem z nią kontaktu, zrezygnują z relacji, porzucą.

Osobowość histrioniczna bardzo często kształtuje się w rodzinach dysfunkcyjnych, w których występował problem uzależnienia od alkoholu jednego z rodziców. Ta huśtawka nastrojów, nadmierna i jednocześnie płytka emocjonalność zapewnia osobowości histrionicznej podobny klimat uczuciowy, jaki panował w rodzinie pochodzenia, dlatego często u osób z dyndromem DDA rozpoznawana jest właśnie histrionia.

Leczenie Osobowości Histrionicznej


Psychoterapia osobowości histrionicznej wymaga czasu i przełamania uwodzicielskiej manipulacji ze strony pacjenta, która wystąpuje w sposób automatyczny, nieświadomy. Pacjenci nie zdają sobie sprawy z tego, w jaki wielu sytuacjach i jak często potrzebują upewniać się o swojej ważności i atrakcyjności, jak często budują relacje, w których jedna stron ajest zdecydowanie dobra a druga zła, gdzie patrzą na świat zerojedynkowo, gdzie radykalnie muszą wybierać. To sprawia, że czują się nieszczęśliwi, samotni, nawet pomimo bycia w związku nie potrafia się otworzyć, zaufać, być zależnym. Terapia ma na celu przede wszystkim pokazanie, że taki sposób funkcjonowania nie jest korzystny. Terapeuta konfrontuje pacjenta, czasem pomimo przyjemnej uwodzicielskiej gry, z jego słabością, czyli pokazaniem prawdziwej twarzy, co nie bywa dla pacjenta łatwe. Jednak w momencie, gdy zaanceptuje swoje ograniczenia, gdy zdobędzie się na szczerą bliskość, wtedy można mówić o terapeutycznym sukcesie.

..........................................................................................................................................................

Jeśli na podstawie wyżej opisanych objawów rozpoznajesz u siebie cechy osobowości histrionicznej, nie rozumiesz dlaczego masz problem z nawiązaniem stabilnej relacji, eksponujesz bezskutecznie swoją atrakcyjność, przeżywasz silną chwiejność emocji - umów się na konsultację, postaram się jak najlepiej pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.

Dodaj własną opinię
Zaloguj się aby dodać opinię