Osobowość Borderline - Zaburzenia Osobowości, Objawy i Leczenie

Zdjęcie
Dodano dnia 16.04.2015

Osobowość borderline znana jest z wszechogarniającej niestabilności - myśli, uczuć, zachowań, związków interpersonalnych, obrazu siebie, postrzegania rzeczywistości i innych ludzi. Istnieją dwa diagnostyczne kryteria, według których można ocenić występowanie osobowości borderline:

  • klasyfikacja ICD-10
  • klasyfikacja DSM-IV.

Osobowość Borderline Objawy

Kryteria diagnostyczne ICD-10

W ICD-10 używa się pojęcia "osobowości chwiejnej emocjonalnie" (F60.3), która występuje w dwóch podtypach: impulsywnym (F60.30) i borderline (F60.31).

Dla typu borderline muszą wystąpić co najmniej trzy spośród cech wymienionych przy typie impulsywnym (powyżej), oraz co najmniej dwie spośród poniższych:

  • zaburzenia w obrębie i niepewność co do obrazu ja (self image) oraz celów i wewnętrznych preferencji (włączając seksualne),
  • dążenie ku byciu uwikłanym w intensywne i niestabilne związki, prowadzące często do kryzysów emocjonalnych,
  • nadmierne wysiłki uniknięcia porzucenia,
  • powtarzające się groźby lub działania o charakterze autoagresywnym (self-harm),
  • chroniczne uczucie pustki.

Kryteria diagnostyczne DSM-IV


Zgodnie z DSM-IV, pograniczne zaburzenie osobowości (301.83) występuje, jeżeli przez dłuższy czas utrzymuje się co najmniej pięć spośród wymienionych dziewięciu kryteriów:

  • gorączkowe wysiłki uniknięcia rzeczywistego lub wyimaginowanego odrzucenia,
  • niestabilne i intensywne związki interpersonalne, charakteryzujące się wahaniami pomiędzy ekstremami idealizacji i dewaluacji,
  • zaburzenia tożsamości: wyraźnie i uporczywie niestabilny obraz samego siebie lub poczucia własnego ja (sense of self),
  • impulsywność w co najmniej dwóch sferach, które są potencjalnie autodestrukcyjne (np. wydawanie pieniędzy, seks, nadużywanie substancji, lekkomyślne prowadzenie pojazdów, kompulsywne jedzenie),
  • nawracające zachowania, gesty lub groźby samobójcze albo działania o charakterze samookaleczającym,
  • niestabilność emocjonalna spowodowana wyraźnymi wahaniami nastroju (np. poważnym epizodycznym głębokim obniżeniem nastroju (dysphoria), drażliwością lub lękiem trwającymi zazwyczaj kilka godzin, rzadko dłużej niż kilka dni),
  • chroniczne uczucie pustki,
  • niestosowny, intensywny gniew lub trudności z kontrolowaniem gniewu (np. częste okazywanie humorów (ang. frequent displays of temper), stały gniew, powtarzające się bójki),
  • przelotne, związane ze stresem myśli paranoiczne (ang. paranoid ideation) lub poważne symptomy rozpadu osobowości (ang. dissociative symptoms).


Z Osobowością Borderline mogą także Współwystępować:

  • zaburzenia lękowe,
  • zaburzenia nastroju (depresja i choroba afektywna dwubiegunowa),
  • zaburzenia odżywiania (anoreksja i bulimia),
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne
  • zaburzenia występujące pod postacią somatyczną.


Specyfika Borderline

Powyższe objawy pokazują, że osoba z zaburzeniem osobowości borderline przeżywa wysokie napięcie związane z własną osobą i innymi ludźmi. Trudno jej wytrzymać silne i często przeciwstawne emocje związane z bliskością. Podejmując psychoterapię, osoby z borderline mają bardzo silną potrzebę zneutralizować bliskość wynikającą ze specyfiki relacji terapeutycznej, stąd jeśli zwiążą się z terapeutą, szybko może nastąpić acting out (zachowanie ucieczkowe) w postaci niespodziewanego nawiązania romansu, nadużywania środków psychoaktywnych, samookaleczeń lub prób samobójczych.

Tak dzieje się także w ich życiu prywatnym - jeśli nawiązują bliski emocjonalny związek z partnerem, przeżywają tę bliskość jako coś, co im zagraża, gdyż panicznie boją się pochłonięcia emocjonalnego przez kogoś innego. Gdy zbliżają się do kogoś, potrzebują jeszcze innej osoby, do której będą mogły skierować negatywne emocje związane z głównym partnerem. Zdarza się, że nawiązują wtedy bliskie relacje emocjonalne i seksualne z osobami także tej samej płci.

Osoby z borderline są szczególnie wrażliwe na odrzucenie. Z jednej strony boją się pochłonięcia i bliskości z innymi, a z drugiej postawienie nawet subtelnej granicy może spowodować bardzo silne poczucie porzucenia, co właśnie może skutkować zachowaniami autoagresywnymi.

Poza silnym poczuciem pustki wewnętrznej i sporej chwiejności emocjonalnej (od miłości do nienawiści), osoby z borderline to często tak zwane "barwne ptaki", potrafią ujmować i zjednywać sobie ludzi elokwencją, inteligencją, oryginalnymi zainteresowaniami, zachowaniami altruistycznymi. Bywają w ten sposób ofiarami swojej osobowości, gdyż jednocześnie powodują, że inni chcą z nimi przebywać, nawiązywać bliższe więzi, a gdy to się dzieje, osoby z borderline uciekają, zamykają się w sobie, odrzucają przyjaźń i pomoc innych. Trudno im także utrzymać optymalny balans, granice psychiczne.

Leczenie Osobowości Borderline - Psychoterapia 

Leczenie borderline jest często długotrwałe, wymaga wglądowej psychoterapii i wsparcia psychiatrycznego, czasami także hospitalizacji. Dla osoby z borderline psychoterapia jest trudnym procesem, gdyż wymaga prawdziwego zaangażowania emocjonalnego, czyli czegoś, przed czym całe życie się broni. Bywa, że gdy terapia osiąga bardzo ważny moment, w którym nawiązuje się bliskość i pacjent zaczyna w pełni korzystać z relacji terapeutycznej, osoby z borderline przerywają terapię, gdyż robi się wtedy "niebezpiecznie blisko".

W kontakcie terapeutycznym także istotne jest to, że osoby z borderline nie mówią najważniejszych spraw, terapeuta musi posiadać umiejętność "czytania między wierszami", aby zrozumieć świat wewnętrzny pacjenta, czego pacjenci także oczekują (pełnego zrozumienia bez słów). W leczeniu osobowości borderline istotną rolę odgrywa kontrakt terapeutyczny, (który zapewnia stałość, przewidywalność i przejrzystość relacji) oraz właśnie relacja z danym terapeutą (czyli osobowość terapeuty).

..........................................................................................................................................................

Jeśli na podstawie wyżej opisanych objawów rozpoznajesz u siebie cechy osobowości borderline, nie wiesz jak wytłumaczyć pojawiające się poczucie pustki, silną chwiejność emocji, często przeżywasz skrajne emocje, okaleczasz się - umów się na konsultację, postaram się jak najlepiej pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.

Opinie o tym artykule
  • Annn napisał: Dodane 05.12.2017
    A czy istnieje coś takiego jak "osobowość niedojrzala"? W jakim wieku u człowieka można ja zdiagnozować? Czy młody dorosły moze być osobowością niedojrzała? W jaki sposób przebiega leczenie?
Dodaj własną opinię
Zaloguj się aby dodać opinię