Jak Uchronić Dziecko przed Skutkami Rozwodu Rodziców - Dzieci a Rozwód Rodziców

Zdjęcie
Dodano dnia 14.02.2015

Rozwód jest efektem szczególnego procesu w relacji małżonków, który zwykle nie dzieje się z dnia na dzień. Rzadko mamy do czynienia z sytuacją rodzinną, w której wszystko układało się świetnie i nagle wydarzyło się coś, co sprawiło, że jedna ze stron w trybie natychmiastowym formalnie rozwiązuje dotychczasowy związek. Gdy przyglądamy się bliżej każdej z par, możemy szybko zauważyć, że droga do rozwodu była długa i skomplikowana, że wiele czynników płynęło na decyzję o rozstaniu. Można zauważyć także, że często w tych historiach występował co najmniej jeden moment, w którym jeszcze można było uratować związek. Niestety, najczęściej mamy do czynienia z taką sytuacją, gdy decyzja o rozwodzie jest już podjęta i rozpoczęty jest proces sądowy, ale pojawiają się tzw. "nieprzewidziane okoliczności" w postaci "problemów z dzieckiem", które kompletnie nie potrafi odnaleźć się w tym, co się dzieje w rodzinie.

Rozwód rodziców jest dla dziecka trudnym wydarzeniem. Bez względu na to, ile dziecko ma lat, bardzo przeżywa kłótnie pomiędzy rodzicami, nawet te, które nie kończą się rozwodem. Jeśli jednak dziecko widzi i czuje, że eskalacja konfliktu pomiędzy rodzicami prowadzi ostatecznie do zerwania więzi, dziecko przeżywa w związku z tym wiele emocji, zmienia się jego zachowanie, sposób postrzegania świata. W tych obszarach można wymienić najważniejsze konsekwencje rozwodu rodziców, jakie ponosi dziecko.


Skutki Rozwodu dla Dziecka

1. W bieżącej sytuacji rozwodu

a) Emocjonalne

  • brak poczucia bezpieczeństwa, 
  • poczucie braku stałości,
  • rozdrażnienie, 
  • wybuchy złości,
  • napady paniki,
  • wycofanie, 
  • apatia,
  • niechęć do nawiązywania relacji, kontaktu z innymi,
  • obniżony nastrój,
  • anhedonia,
  • poczucie winy, 
  • obniżone poczucie własnej wartości,
  • myśli samobójcze,
  • zaburzenia odżywania,
  • dewaluacja dorosłych, autorytetów,
  • przymus dokonywania emocjonalnego wyboru pomiędzy rodzicami,

Gdy dziecko nie ma wpływu na decyzje, jakie rodzice podejmują w związku z obecnym i przyszłym życiem rodziny, pojawiają się objawy przypominające objawy nerwicowe. Najczęściej zauważane są tzw."niepożądane" zachowania czy objawy somatyczne, ponieważ są najbardziej widoczne i są przyczyną większych problemów (w domu, w szkole). Emocje (i rodzica i dziecka) zwykle zostawiane są na później. Jednak należy pamiętać, że to właśnie one wpływają na pozostałe zachowania czy na pojawienie się innych (somatycznych) objawów.

b) Somatyczne - reakcje nerwicowe związane z sytuacją stresową, takie jak:

c) Behawioralne - zachowania będące reakcą na sytuację, wobec której dziecko jest bezradne:

  • natręctwa,
  • zachowania prowokacyjne, agresywne na tle grupy rówieśniczej,
  • samookaleczanie,
  • próby suicydalne,
  • ucieczki z domu, 
  • wagarowanie,
  • nagła zmiana grupy rówieśniczej,
  • pojawienie się zachowań o charakterze antyspołecznym,
  • moczenie nocne, 
  • sięganie po używki,

d) Skutki poznawcze - zauważalne głównie w szkole, jak rónież w codziennym funkcjonowaniu:

  • obniżenie sprawności myślenia, 
  • zaburzenia koncentracji uwagi, 
  • derealizacja,
  • niechęć do nauki,

e) Skutki w relacji z rodzicami, rodzeństwem

  • poczucie winy za zaistniałą sytuację,
  • silna potrzeba naprawy relacji pomiędzy rodzicami,
  • silny konflikt lojalnościowy,
  • rywalizacja z rodzeństwem o uwagę i miłość rodziców,
  • odgrywanie toksycznej roli rodzinnej w celu utrzymania statusu quo rodziny,

 

2. Skutki długofalowe


Jak Uchronić Dziecko przed Skutkami Rozwodu Rodziców

Rodzice rozwodząc się często pomijają sferę emocjonalną, gdyż na plan pierwszy wysuwają się formalności, konieczność poradzenia sobie tu i teraz z wieloma problemami, jakie rozwód niesie ze sobą. Nie jest to łatwy moment w życiu, zwłaszcza gdy rozwód jest koniecznością i wiążą się z nim tragiczne wydarzenia, dla współmałżonka i dzieci. Czasem pewne okoliczności toczą się na tyle szybko, iż trudno mówić o jakimkolwiek przygotowaniu na rozstanie. Bywa, że w pobliżu znajduje się osoba, która w obiektywny sposób patrzy na całą rodzinną sytuację i mogłaby wiele pomóc (głównie jesli chodzi o podejście do dzieci), ale przez jednego z małżonków traktowana jest jako sojusznik partnera. Zawiłość sytuacji i pojawiające się nowe, silnie emocjonujące okoliczności sprawiają, że właśnie o emocjach dzieci (zwłaszcza gdy są "grzeczne" czyli przerażone tym, co dzieje się w ich życiu) łatwo jest zapomnieć.


W sytuacji rozwodu można pomóc dziecku poprzez:

  • podtrzymanie, w miarę możliwości, stałych, ważnych dla dziecka elementów codziennego życia,
  • podtrzymywanie dotychczasowego sposobu wychowywania (lub jego zmiana za wzajemną zgodą rodziców),
  • ustalenie i wzajemne konsultowanie decyzji związanych z dzieckiem, 
  • wypowiadanie się o drugim rodzicu (jego rodzinie, nowej rodzinie) z szacunkiem,
  • unikanie stawiania dziecka w konflikcie lojalnościowym wobec drugiego rodzica, 
  • zapewnianie dziecka o miłości do niego (swojej i drugiego rodzica),
  • unikanie sprzeczek, kłótni, wzajemnego obrażania się w obecności dziecka,
  • zainteresowanie rodziców światem przeżyć dziecka, 
  • dotrzymywanie obietnic,
  • unikanie sytuacji podważających u drugiego rodzica wiarygodność, dobre intencje, zasoby, relację emocjonalną z dzieckiem,
  • pozwolenie dziecku na jego indywidualną reakcję emocjonalną związaną z rozwodem, 
  • przyjęcie emocji dziecka bez ich oceniania, zaprzeczania ważności,
  • unikanie obwiniania drugiego rodzica za rozpad rodziny,
  • zapewnienie dziecka o tym, że nie jest ono przyczyną rozwodu,
  • spędzanie ze sobą wspólnego wolnego czasu (aby dziecko mogło doświadczyć, że nawet gdy rodzice nie są razem, mogą wraz z dzieckiem zbudować coś przyjemnego, radosnego).

W całej sytuacji rozwodu nie ma idealnych sposobów na to, by się rozstać, by przygotować siebie i dziecko na taką zmianę. Bywa, że nawet najlepsze pomysły zawodzą, nie przynoszą pożądanego efektu. Przyjaciele często stają po stronie danego rodzica, co może potęgować konflikt i brak chęci porozumienia się z małżonkiem. Warto pamiętać o tym, że nie ze wszystkim trzeba sobie radzić za wszelką cenę samemu. Czy chodzi o rodzica czy o dziecko, rozwód tak samo silnie wpływa na każdego, kogo bezpośrednio dotyczy. Dorośli zapewniają, że świetnie sobie poradzą, płacąc jednak w wielu przypadkach wysoką cenę (bezsenności, epizodów depresyjnych, zaburzeń nerwicowych). Dzieci, w zależności od wieku, w dostępny dla nich sposób pokazują na zewnątrz to, co dzieje się w ich psychice. I u dorosłych i u dzieci wszystko zależy od indywidualnej sytuacji, siły psychicznej danej osoby, okoliczności, dotychczasowych przeżyć. Należy jednak pamiętać, że każdy w inny sposób radzi sobie z traumą (bo dla dziecka rozwód rodziców jest właśnie tego rodzaju wydarzeniem), której domeną jest fakt, że w znaczący sposób wpływa na całe dalsze życie.

...........................................................................................................................................................................

Jesteś w trakcie rozwodu i zauważasz u swojego dziecka wyżej opisane objawy, nie wiesz jak wytłumaczyć dziecku obecną sytuację rodzinną, chcesz z małżonkiem ustalić w sposób relacji z dzieckiem - umów się na konsultację. W dogodny dla Ciebie sposób (osobiście lub online) postaram się jak najlepiej pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.

Opinie o tym artykule
  • Nowa napisał: Dodane 19.02.2015
    Tak się tylko wydaje, że można sobie bez problemu poukładać sprawy z byłym dotyczące dziecka po rozwodzie. Moja siostra cały czas od 7 lat szarpie się z byłym mężem o dziecko. Oboje są nieustępliwi, mają pieniądze, więc kupują uczucia syna, a to tablet, a to weekend w Paryżu albo inne drogie atrakcje. Inne dzieci tego nie mają, więc młody błyszczy w szkole, jest pyskaty, przemądrzały, chwali się tym, że ma "ustawionych starych którymi on rządzi". Chłopak rośnie i coraz częściej mówi, że jeśli mama mu na coś nie pozwoli, to się przeprowadzi do taty, a tata tylko czeka na taką okazję, co sam zresztą podkreśla. Siostra mówi, że w takiej sytuacji chyba nie ma już innego wyjścia jak tylko przetrwać jakoś do osiemnastki syna i pozwolić mu robić co chce, bo i tak to robi. Beznadziejna sytuacja....:/
  • anonim napisał: Dodane 24.02.2015
    Mogę tylko potwierdzić zdanie Nowej. Z własnego doświadczenia wiem, że rozwód to beznadziejna sprawa. Lepiej w ogóle się nie żenić, hehe.
  • BywamTuCzasemTam napisał: Dodane 17.06.2015
    Najbardziej mi się podoba ten punkt o "unikaniu stawiania dziecka w konflikcie lojalnościowym". Tylko kto się do niego stosuje? Przecież właśnie w ten sposób podczas rozwodu, rozstania, rodzice ugrywają coś na własną korzyść. Tracę partnera, ale mogę mieć dziecko tylko dla siebie. A potem biegają z dziećmi po specjalistach, bo faktycznie maluch nie radzi sobie z takim obciążeniem. Tylko czy naprawdę musi tak być?
  • Barbara Michno-Wiecheć napisał: Dodane 24.06.2015
    Bardzo trafna uwaga. Niestety, często dziecko pada największą ofiarą trudnych decyzji swoich rodziców, ponosi za nie daleko idące konsekwencje. Na tym właśnie polega praca z psychologiem/terapeutą, aby uświadomić rodzicom, jakich błędów nie popełniali oraz pomóc dziecku przejść przez ten trudny czas zmian, skrajnych emocji. Nie zawsze się to udaje, gdyż wiele zależy od tego, czy rodzice odpuszczą, czy będą za wszelką cenę wylewali swoje frustracje w taki sposób, że ostatecznie ucierpi na tym dziecko. Jednak pocieszające jest to, że jeśli rodzice są otwarci na pomoc z zewnątrz, to nawet z tak trudnej sytuacji można wyjść obronną ręką.
Dodaj własną opinię
Zaloguj się aby dodać opinię