Lęk przed Bliskością Leczenie - Przyczyny, Objawy Psychologiczne

Zdjęcie
Dodano dnia 13.02.2017

Każdy człowiek potrzebuje relacji z drugim człowiekiem. Potrzeby i pragnienia zwykle mamy bardzo podobne, jednak w różny sposób o nich mówimy, inaczej je wyrażamy - jedni wprost domagają się ich zaspokojenia, inni odrzucają każdą formę zacieśnienia relacji. Jak sprawy się mają wówczas, gdy bardzo pragniemy bliskości i jednocześnie silnie jej zaprzeczamy?

Lęk przed bliskością często wiąże się z wyobrażeniami dotyczącymi różnych ograniczeń. Widać to za każdym razem, gdy pacjent zgłasza się na terapię. Z jednej strony wie, że życiowych problemów nie rozwiąże w ciągu jednego spotkania (chociaż często pojawia się takie magiczne myślenie), co pociąga za sobą kolejną oczywistość - że jeśli rozpocznie regularne spotkania z terapeutą, to wywiąże się między nimi bliska relacja. Z drugiej strony, ramy terapeutyczne (setting), konieczne do ustalenia rodzaju i formy relacji, których obustronne przestrzeganie również jest elementem bliskości, często przeżywane są jako ograniczenie, czasem nawet jako zamach na wolność pacjenta. To, co ma miejsce w Gabinecie, jest próbką tego, co dzieje się poza nim, w pozostałych relacjach pacjenta. Tylko co to oznacza?


Objawy Lęku przed Bliskością

  • trudności w podejmowaniu inicjatywy,
  • odwlekanie spotkań,
  • unikanie konsekwencji płynących z relacji,
  • problemy w podjęciu decyzji o przyszłości związku (tak zwane "przechodzone związki"),
  • częste zmiany decyzji (ciągłe przekładanie daty ślubu, wspólnego zamieszkania, decyzji o ciąży),
  • sabotowanie relacji poprzez zachowania bierno-agresywne (prowokowanie kłótni, nadmierna koncentracja na detalach, czepialstwo),
  • wchodzenie w romanse, przygodne kontakty intymne,
  • niszczenie relacji (poprzez zachowania autodestrukcyjne, stosowanie przemocy, uzależnienia).


Przyczyny czyli Potrzeba Niezależności i Lęk przed Byciem Pochłoniętym


Mówiąc o lęku przed bliskością poruszamy się w obszarze ludzkiej autonomii. Niezależność, na różnych płaszczyznach życia, jest dla każdego nas bardzo ważna. Zwykle reagujemy złością, niepokojem, uciekamy, ograniczamy lub zrywamy kontakt w momencie, gdy pojawia się osoba próbująca nas osaczyć. W ciągu życia wypracowujemy sobie przestrzeń dla życia zawodowego, relacji z innymi, którą sobie bardzo cenimy. Komplikacje pojawiają sie wówczas, gdy do tego poukładanego świata zawita ktoś, kto staje się dla nas coraz bardziej ważny, przez co jednocześnie w jakiś sposób nasza potrzeba niezależności zaczyna się zmieniać.

Jeśli mamy do czynienia z dojrzałymi osobowościami, zmienia się wiele, ale obie strony nie dążą do tego, aby się wzajemnie ograniczać, w rozumieniu przyklejenia się, oczekiwania wyłączności dla siebie 24 godziny na dobę. Zdarza się jednak tak, że pojawiające się na początku emocje i związana z nimi chęć spędzania ze sobą każdej wolnej sekundy nie ulegają z czasem naturalnemu osłabieniu. To, co na początku relacji mogło wydawać się urocze, gdy przeradza sie w stałą codzienną cechę, zaczyna być dla drugiej strony uciążliwe, organiczające czy przerażające. W takiej sytuacji, z dwojga złego, już lepiej wybrać samotną drogę niż wikłać się w związek, który nie pozostawia nawet cienia przestrzeni na własne sprawy.

Ważną przyczyną są również trudne wcześniejsze doświadczenia. Mówimy w tym miejscu o zaburzeniach osobowości, które tworzą się na bazie traumatycznych przeżyć w dzieciństwie. Gdy pierwsze relacje z ważnymi osobami (rodzicami, a głównie z matką) zostały w jakimś stopniu zaburzone, gdy nastąpiły poważne problemy dotyczące więzi, gdy miała miejsce przemoc w rodzinie, alkoholizm rodzica, rozwód rodziców, poważna choroba, wypadek, śmierć, nadużycia, dana osoba w dorosłym życiu będzie powtarzała to, czego dośwadczyła we wczesnych latach swojego życia. Czasami zachowania, emocje będą bardzo silne, wyraźne, czasami bardziej subtelne, jednak zawsze warto jest przyjrzeć się swojej historii i temu, w jaki sposób przebiegały relacje z ważnymi osobami, jakie towarzyszyły temu okoliczności.


Skutki czyli Samotność

Bez względu na to, czy osoba pozostaje w związku czy jest sama, konsekwencją lęku przed bliskością jest samotność. Osoby w związku twierdzą, że są nieszczęśliwe, ponieważ czują się osaczone lub niewystarczająco ważne dla partnera. Osoby bez pary również czują się samotne, ponieważ uważają, że nikt ich nie chce, nie rozumie, nie są wystarczająco atrakcyjne. Znaczącym jest fakt, iż w dużej mierze dla tych osób oczywistym jest, że problem tkwi na zewnątrz (w partnerze, losie), trudno im zobaczyć własny wpływ na sytuację, własne potrzeby, frustracje, ograniczenia i lęki.


Norma czy Zaburzenie

Ostatnio dość popularnym zaburzeniem, które mocno wskazuje na problemy w relacjach jest osobowość borderline. Należy jednak pamiętać, że spektrum zaburzeń osobowości jest bardzo szerokie i nie tylko osoby z BPD mają problemy dotyczące bliskości. Lęk przed bliskością może być wiodącym obajwem w każdej osobowości, tylko (właśnie w zależności od osobowości) w różny sposób będzie on się przejawiał. Z lęku przed zacieśnianiem relacji osoba z BPD może zachowywać się autodestrukcyjnie, histrioniczna może zacząć nawiązywać kolejne romanse, a narcystyczna może zacząć tworzyć iluzję idealnej więzi. To również są przykłady i (jak to zwykle z ludźmi bywa niełatwo) każde z tych zachowań może występować w każdym zaburzeniu, stąd jeśli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, najlepiej udać się w tej kwestii do specjalisty, który oceni konieczność podjęcia pomocy terapeutycznej.


Lęk przed Bliskością Leczenie - Psychoterapia

Osoby głaszające się na terapię, które zmagają się z lękiem przed bliskością, najczęściej przychodzą z powodu kolejego nieudanego związku. Nie jest dla nich jasne, co kryje się pod tym, że kolejny raz nie udało im się stworzyć stałej relacji. Oczywiście, lęk przed bliskością w takiej sytuacji nie jest również jedynym z powodów, ponieważ wiąże się z wieloma innymi konfliktami, mechanizmami, jakie mają miejsce w relacjach. Zdarzają się osoby, które wiedzą, czego się boją, na pewnym etapie życia nawet odpowiada im taka sytuacja, ale z czasem dojrzewają do tego, że jednak chcą być z kimś bliżej, ale nie potrafią.

Za każdym razem terapia nie jest łatwa, ponieważ osoby zmagające się z lękiem przed bliskością będą w nieświadomy sposób unikać bliskości lub prowokować do tego, by zerwać kontakt, pomimo świadomych deklaracji pozostawania w relacji terapeutycznej. W zależności od indywidualnej sytuacji, czyli jak bardzo pierwotne więzi zostały zaburzone, jakie są inne doświadczenia życiowe, jaka jest wewnętrzna siła pacjenta, jak wygląda relacja terapeutyczna, jakie są oczekiwania i gotowość do zmiany, takie są szanse na poprawę jakości relacji i życia pacjenta.

...........................................................................................................................................................................

Jeśli na podstawie powyższego tekstu rozpoznajesz u siebie objawy lęku przed bliskością, unikasz bliskich relacji, testujesz innych czy im na Tobie zależy, przez co w efekcie tracisz ważne relacje - umów się na konsultację, postaram się jak najlepiej pomóc Ci uporządkować to, co na tym etapie zawiłe i trudne.

Dodaj własną opinię
Zaloguj się aby dodać opinię